Maxsus tadqiqot materiallari va texnologiyalari siyosati
Uzbek Journal "Problems of Mechanics" maxsus materiallar, foydalanishi cheklangan ma’lumotlar, ilg‘or texnologiyalar, geografik axborot tizimlari, masofadan zondlash ma’lumotlari, xavfli jarayonlar yoki yuqori xavfli muhandislik ishlanmalarini o‘z ichiga olgan tadqiqotlar qonuniy, xavfsiz va mas’uliyatli tarzda amalga oshirilishini talab qiladi.
Mualliflar amaldagi institutsional, milliy, xalqaro, ekologik, xavfsizlik, ma’lumotlarni himoya qilish va intellektual mulk talablariga rioya qilishi kerak.
Ruxsat va tasdiqlar
Mualliflar quyidagilardan foydalanish uchun zarur ruxsat yoki tasdiqlarni olishi kerak:
- foydalanishi cheklangan yoki maxfiy ma’lumotlar bazalari;
- yopiq texnik ma’lumotlar;
- geografik, sun’iy yo‘ldosh, masofadan zondlash yoki infratuzilmaga oid ma’lumotlar;
- sanoat obyektlari, laboratoriyalar, uskunalar yoki dala maydonlari;
- xavfli materiallar yoki jarayonlar;
- uchinchi tomon dasturiy ta’minoti, modellari, ma’lumotlari, tasvirlari yoki texnik hujjatlari.
Rasmiy etik tasdiq faqat tadqiqot insonlar, shaxsiy ma’lumotlar, hayvonlar yoki etik nazoratni talab qiladigan boshqa faoliyatni o‘z ichiga olgan hollarda talab etiladi.
Ma’lumotlar va maxfiylik
Mualliflar ma’lumotlarning manbasi, to‘planishi, qayta ishlanishi va ulardan foydalanish shartlarini aniq bayon qilishi kerak.
Maxfiy, xizmatga oid, tijorat, xavfsizlik bilan bog‘liq yoki foydalanishi cheklangan ma’lumotlar ruxsatsiz oshkor qilinmasligi kerak. Zarur hollarda anonimlashtirish va ma’lumotlarni himoya qilish choralari qo‘llaniladi.
Jurnal ruxsat, tasdiq yoki qonuniy foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarni so‘rashi mumkin. Tekshirish uchun taqdim etilgan hujjatlardagi shaxsiy va maxfiy ma’lumotlar yashirilishi mumkin.
Xavfsizlik, ekologik va ijtimoiy mas’uliyat
Tadqiqot:
- amaldagi texnik va xavfsizlik standartlariga muvofiq bo‘lishi;
- insonlar, mol-mulk, infratuzilma va atrof-muhitga asossiz xavflarni kamaytirishi;
- muhim xavf va cheklovlarni oshkor qilishi;
- kutilishi mumkin bo‘lgan ekologik va ijtimoiy oqibatlarni hisobga olishi;
- xavfli yoki noqonuniy foydalanishni osonlashtiruvchi ortiqcha amaliy ma’lumotlarni taqdim etmasligi kerak.
Shaffoflik va takrorlanuvchanlik
Mualliflar materiallar, uskunalar, dasturiy ta’minot, modellar, algoritmlar, farazlar va metodlar haqida ilmiy baholash uchun yetarli ma’lumot taqdim etishi kerak.
Qonunchilik, xavfsizlik, maxfiylik, intellektual mulk yoki shartnoma talablariga ko‘ra ayrim ma’lumotlar oshkor qilinmasligi mumkin. Bunday cheklov sababi aniq tushuntirilishi kerak.
Tahririy baholash
Qo‘lyozma xavfsizlik, huquqiy, ekologik yoki etik jihatdan muhim masalalarni o‘z ichiga olsa, jurnal qo‘shimcha hujjatlar yoki mustaqil ekspert bahosini talab qilishi mumkin.
Amaldagi talablarga javob bermaydigan qo‘lyozmalar qaytarilishi, rad etilishi, ko‘rib chiqilishi to‘xtatilishi yoki jurnalning tegishli siyosatlari asosida tekshirilishi mumkin.
Siyosatni boshqarish
Ushbu siyosat 2026-yil 1-avgustdan kuchga kiradi va davriy ravishda qayta ko‘rib chiqiladi.
Maxsus tadqiqot materiallari yoki texnologiyalariga oid savollar quyidagi manzilga yuborilishi kerak: