Qo‘lyozmani topshirishdan oldingi nazorat ro‘yxati
Uzbek Journal "Problems of Mechanics" jurnaliga qo‘lyozma topshirishdan oldin mualliflar quyidagi talablarning bajarilganini tasdiqlashi kerak.
☐ Originallik va boshqa jurnalga yuborilmaganlik
Qo‘lyozma original, avval nashr qilinmagan va ayni paytda boshqa jurnalda ko‘rib chiqilmayapti. Ochiq preprint mavjud bo‘lsa, bu haqda topshirish vaqtida ma’lumot berilgan.
☐ Jurnal yo‘nalishi va qo‘lyozma turi
Qo‘lyozma jurnalning maqsad va yo‘nalishlariga mos. Research Article, Review Article, Short Communication, Technical Note, Case Study, Editorial, Perspective, Letter yoki boshqa tegishli qo‘lyozma turi to‘g‘ri tanlangan.
☐ Jurnalning rasmiy shabloni
Qo‘lyozma jurnalning amaldagi Microsoft Word yoki Overleaf shabloni asosida tayyorlangan.
Word qo‘lyozmasi bitta tahrirlanadigan fayl shaklida taqdim etilgan. Overleaf materiallari qo‘lyozmani kompilyatsiya qilish uchun zarur manba fayllari, bibliografiya, rasmlar va boshqa materiallarni o‘z ichiga oladi.
☐ Titul sahifasi va anonim qo‘lyozma
Alohida titul sahifasida quyidagilar ko‘rsatilgan:
- barcha mualliflarning to‘liq ismlari;
- muassasa nomlari;
- shahar, pochta indeksi va mamlakat;
- elektron pochta manzillari;
- mavjud bo‘lsa, ORCID identifikatorlari;
- mas’ul muallif.
Taqriz uchun tayyorlangan faylda mualliflarning ismlari, tashkilotlari, minnatdorlik ma’lumotlari, fayl xususiyatlari yoki mualliflarni aniqlash imkonini beradigan boshqa axborot mavjud emas.
☐ Sarlavha, annotatsiya va kalit so‘zlar
Sarlavha qisqa, aniq, mazmunli va keraksiz qisqartmalarsiz yozilgan.
Annotatsiya:
- bitta abzas shaklida yozilgan;
- 200 so‘zdan oshmaydi;
- Background, Methods, Results va Conclusions mazmunini qamrab oladi.
Qo‘lyozmada uchdan o‘ntagacha kalit so‘z berilgan.
☐ Qo‘lyozma tuzilishi
Research Article, odatda, quyidagi bo‘limlarni o‘z ichiga oladi:
- Introduction;
- Methods;
- Results;
- Discussion;
- Conclusions.
Research Article uchun alohida Conclusions bo‘limi majburiy. Sharhlar, tahririy maqolalar, istiqbolli maqolalar, xatlar va boshqa materiallarning tuzilishi ularning maqsadiga moslashtirilishi mumkin.
☐ Metodlar va takrorlanuvchanlik
Analitik, sonli, hisoblash yoki eksperimental metodlar tadqiqotni ilmiy baholash va takrorlash imkonini beradigan darajada batafsil tavsiflangan.
Tegishli hollarda quyidagilar ko‘rsatilgan:
- materiallar, uskunalar, dasturiy ta’minot, modellar va parametrlar;
- o‘lchash noaniqligi va kalibrlash;
- takroriylik, namuna hajmi va statistik metodlar;
- modelni verifikatsiya va validatsiya qilish;
- yaqinlashish mezonlari;
- to‘r yoki vaqt qadami mustaqilligi;
- noaniqlik yoki sezgirlik tahlili.
☐ Rasmlar, jadvallar va tenglamalar
Barcha rasmlar, jadvallar va tenglamalar:
- izchil raqamlangan;
- matnda raqamlanish tartibida keltirilgan;
- birinchi havolaga yaqin joylashtirilgan;
- aniq va mazmunli izohga ega;
- o‘qiladigan va nashrga yaroqli sifatda taqdim etilgan.
Rasm izohlari rasm ostida, jadval nomlari jadval ustida joylashtirilgan. Tenglamalar qavs ichidagi arab raqamlari bilan raqamlangan.
☐ Belgilar, qisqartmalar va o‘lchov birliklari
Barcha belgilar, parametrlar, indekslar va qisqartmalar birinchi qo‘llanishida tushuntirilgan.
Qo‘lyozmada SI birliklari ishlatilgan. Belgilar yoki qisqartmalar ko‘p bo‘lsa, alohida nomenklatura bo‘limi kiritilgan.
☐ Ma’lumotlarning mavjudligi haqidagi bayonot
Har bir qo‘lyozmada Data Availability Statement bo‘lishi shart.
Bayonotda quyidagilardan biri ko‘rsatilgan:
- ochiq ma’lumotlar joylashtirilgan repozitoriy va doimiy identifikator;
- ma’lumotlarni mas’ul muallifdan asosli so‘rov asosida olish imkoniyati;
- maxfiylik, huquqiy, tijorat, etik yoki xavfsizlik cheklovlari;
- yangi ma’lumotlar yaratilmagani yoki tahlil qilinmagani.
☐ Etik tasdiq va xabardor qilingan rozilik
Tegishli hollarda quyidagilar ko‘rsatilgan:
- etik qo‘mita yoki vakolatli organ nomi;
- tasdiq yoki protokol raqami;
- tasdiq sanasi;
- ishtirok etishga xabardor qilingan rozilik;
- shaxsni aniqlash mumkin bo‘lgan ma’lumotlarni nashr qilishga rozilik.
Etik tasdiq yoki rozilik talab qilinmasa, tegishli “Qo‘llanilmaydi” bayonoti kiritilgan.
☐ Majburiy bayonotlar
Qo‘lyozmada tegishli bayonotlar mavjud:
- CRediT asosidagi mualliflar hissasi;
- moliyalashtirish;
- etik tasdiq;
- ishtirok etish va nashr qilishga rozilik;
- ma’lumotlarning mavjudligi;
- minnatdorlik;
- manfaatlar to‘qnashuvi;
- sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish.
☐ Mualliflik
Barcha mualliflar jurnalning mualliflik mezonlariga javob beradi, tadqiqotga muhim hissa qo‘shgan, qo‘lyozmani tasdiqlagan va uning mazmuni uchun javobgarlikni qabul qilgan.
Mualliflik mezonlariga javob bermaydigan ishtirokchilar ularning roziligi bilan minnatdorlik bo‘limida ko‘rsatilgan.
☐ Foydalanilgan adabiyotlar
Adabiyotlar Zotero’dagi quyidagi uslub asosida tayyorlangan:
AMA Manual of Style 11th edition (brackets)
Manbalar:
- matnda birinchi uchrash tartibida raqamlangan;
- [1], [2,3] yoki [4–6] shaklida keltirilgan;
- mavjud bo‘lsa, DOI bilan ta’minlangan;
- jurnal nomlari ISO 4 asosida qisqartirilgan;
- faqat matnda keltirilgan manbalarni o‘z ichiga oladi.
Kirill yozuvidagi manbalar lotin alifbosiga transliteratsiya qilingan. Zarur hollarda nomdan keyin inglizcha tarjima kvadrat qavsda berilgan va manba tili ko‘rsatilgan.
☐ Tadqiqot halolligi va uchinchi tomon materiallari
Qo‘lyozmada plagiat, ma’lumotlarni uydirma qilish yoki soxtalashtirish, takroriy nashr, ma’lumot yoki tasvirlarni noo‘rin o‘zgartirish, iqtiboslarni manipulyatsiya qilish va boshqa qoidabuzarliklar mavjud emas.
Mualliflik huquqi bilan himoyalangan rasmlar, jadvallar, fotosuratlar, dasturiy ta’minot, ma’lumotlar to‘plami yoki boshqa materiallardan foydalanish uchun zarur ruxsatlar olingan.
☐ Mualliflik huquqi va litsenziya
Mualliflar mualliflik huquqi o‘zlarida saqlanishini va qabul qilingan maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International — CC BY 4.0 litsenziyasi asosida nashr qilinishini tushunadilar.
☐ Nashr to‘lovlari
Mualliflar jurnalning Nashr to‘lovlari (APC) siyosati bilan tanishgan.
Standart APC miqdori har bir qabul qilingan maqola uchun 100 AQSh dollarini tashkil etadi. 2026 kalendar yilida qabul qilingan maqolalar uchun APC jurnal ta’sischisi tomonidan to‘liq qoplanadi. Shu sababli mualliflardan nashr to‘lovi undirilmaydi.
☐ Yakuniy tasdiq
Barcha mualliflar topshirilayotgan yakuniy versiyani ko‘rib chiqqan va tasdiqlagan. Mas’ul muallif fayllar hamda topshirish metama’lumotlarining to‘g‘ri va to‘liq ekanini tasdiqlaydi.
To‘liq bo‘lmagan qo‘lyozmalar
Talablarga javob bermaydigan qo‘lyozmalar tahririy baholash yoki taqrizdan oldin texnik tuzatish uchun mas’ul muallifga qaytarilishi mumkin.
Qo‘lyozma topshirishga oid savollar quyidagi manzilga yuborilishi kerak: