Mualliflar uchun yo‘riqnoma

1. Umumiy ma’lumot

Tadqiqotingizni Uzbek Journal "Problems of Mechanics" jurnalida nashr etishga qiziqish bildirganingiz uchun minnatdorlik bildiramiz.

Jurnal nazariy va amaliy mexanika, qattiq jism hamda suyuqliklar mexanikasi, hisoblash mexanikasi, qurilish mexanikasi, mashinasozlik, transport tizimlari, mashina va mexanizmlar, materialshunoslik hamda turdosh yo‘nalishlardagi original va ilmiy ahamiyatga ega tadqiqotlarni nashr etadi.

Mualliflar ushbu yo‘riqnoma bilan diqqat bilan tanishishi va jurnalning rasmiy Microsoft Word yoki Overleaf shablonidan foydalanishi kerak. Ilmiy, etik, texnik yoki tahririy talablarga javob bermaydigan qo‘lyozmalar tahririy baholash yoki taqrizdan oldin tuzatish uchun qaytarilishi mumkin.

Jurnal qo‘lyozmalarni ingliz, rus va o‘zbek tillarida qabul qiladi. Matnning aniqligi, tushunarliligi, grammatikasi, ilmiy terminologiyasi va umumiy sifati uchun mualliflar javobgardir.

2. Qo‘lyozma turlari

Jurnal quyidagi materiallarni qabul qiladi:

  • Tadqiqot maqolasi — analitik, sonli, hisoblash, nazariy yoki eksperimental natijalarni taqdim etuvchi original tadqiqot;
  • Sharh maqolasi — muayyan ilmiy muammoning hozirgi holatini tanqidiy va tizimli tahlil qilish;
  • Qisqa xabar — muhim dastlabki yoki tor yo‘nalishdagi natijalarning ixcham bayoni;
  • Texnik qayd — yangi metod, model, qurilma, texnik yechim, hisoblash jarayoni yoki takomillashtirish tavsifi;
  • Amaliy holat tahlili — muayyan muhandislik, mexanik, sanoat, qurilish yoki texnologik holatning batafsil tahlili;
  • Istiqbolli maqola — yangi yo‘nalishlar, muammolar va kelajak rivojlanishiga oid dalillarga asoslangan muhokama;
  • Tahririy maqola — tahririyat tomonidan tayyorlangan yoki buyurtma qilingan material;
  • Xat — nashr qilingan maqola yoki dolzarb ilmiy masalaga oid qisqa ilmiy izoh, javob yoki munozara.

Mazmuni jurnal yo‘nalishiga mos bo‘lsa, boshqa qo‘lyozma turlari ham ko‘rib chiqilishi mumkin.

3. Originallik va boshqa jurnalga yuborilmaganlik

Qo‘lyozma:

  • original bo‘lishi;
  • avval deyarli bir xil shaklda nashr etilmagan bo‘lishi;
  • ayni paytda boshqa jurnalda ko‘rib chiqilmasligi;
  • plagiat, ma’lumotlarni uydirma qilish yoki soxtalashtirish, tasvirlarni noo‘rin o‘zgartirish, takroriy nashr yoki iqtiboslarni manipulyatsiya qilishni o‘z ichiga olmasligi kerak.

Preprint sifatida joylashtirish, odatda, jurnalga topshirishga to‘sqinlik qilmaydi. Mualliflar mavjud preprint haqida xabar berishi va uning havolasi yoki doimiy identifikatorini ko‘rsatishi kerak.

4. Onlayn topshirish

Barcha qo‘lyozmalar jurnalning onlayn tizimi orqali yuboriladi.

Topshiruvchi muallif, odatda, mas’ul muallif bo‘lib, quyidagilar uchun javob beradi:

  • barcha topshirish bosqichlarini bajarish;
  • to‘liq va aniq metama’lumotlarni kiritish;
  • barcha tegishli hammualliflarni kiritish;
  • barcha mualliflar qo‘lyozmani tasdiqlaganini ta’minlash;
  • taqriz, tuzatish, nashrga tayyorlash va nashrdan keyingi jarayonlarda jurnal bilan aloqa qilish.

Faqat elektron pochta orqali yuborilgan materiallar tahririyat alohida talab qilmagan bo‘lsa, rasmiy topshirilgan hisoblanmaydi.

5. Topshirish uchun zarur fayllar

Titul sahifasi

Titul sahifasida:

  • qo‘lyozma turi;
  • to‘liq sarlavha;
  • barcha mualliflarning to‘liq ismlari;
  • tashkilotlar;
  • kafedra yoki bo‘lim;
  • shahar, pochta indeksi va mamlakat;
  • har bir muallifning elektron pochta manzili;
  • mavjud bo‘lsa, ORCID;
  • mas’ul muallifning ma’lumotlari;
  • minnatdorlik va mualliflarni aniqlovchi ma’lumotlar bo‘lishi kerak.

Anonim qo‘lyozma

Taqriz faylida:

  • muallif ismlari;
  • tashkilotlar;
  • elektron pochta manzillari;
  • ORCID;
  • muallif yoki muassasani aniqlovchi minnatdorlik;
  • fayl xususiyatlaridagi identifikatsiya ma’lumotlari bo‘lmasligi kerak.

Qo‘shimcha fayllar

Tegishli hollarda:

  • original rasmlar;
  • qo‘shimcha jadvallar;
  • ma’lumotlar to‘plamlari;
  • dasturiy kod;
  • multimedia;
  • hisobot standartlari ro‘yxati;
  • ruxsat hujjatlari;
  • etik tasdiq yoki rozilik hujjatlari taqdim etiladi.

6. Qabul qilinadigan fayl formatlari

Qo‘lyozma rasmiy Microsoft Word yoki Overleaf shabloni asosida tayyorlanadi.

Microsoft Word

Qo‘lyozma bitta tahrirlanadigan faylda topshiriladi. Rasmlar va jadvallar birinchi havolaga yaqin joylashtiriladi.

Overleaf

Barcha fayllar bitta ZIP arxivga kiritiladi:

  • asosiy .tex fayl;
  • bibliografiya fayllari;
  • class va style fayllari;
  • rasmlar;
  • qo‘shimcha manba fayllari;
  • tayyor PDF.

Tahririyat fayllarni qayta kompilyatsiya qila olishi kerak.

7. Ikki tomonlama anonim taqriz

Jurnal ikki tomonlama anonim taqriz tizimidan foydalanadi.

Taqrizchilar mualliflarni, mualliflar esa taqrizchilarni bilmaydi.

Ochiq preprint mualliflarni aniqlash imkonini berishi mumkin. Shu sababli avval preprint joylashtirilgan bo‘lsa, to‘liq anonimlik kafolatlanmaydi.

Tadqiqot maqolalari, odatda, kamida ikki mustaqil ekspert tomonidan baholanadi. Yakuniy qaror vakolatli muharrir tomonidan qabul qilinadi.

8. Qo‘lyozmani umumiy tayyorlash

Qo‘lyozma:

  • rasmiy shablonga mos;
  • shablonda boshqacha ko‘rsatilmagan bo‘lsa, bir ustunli;
  • aniq va izchil;
  • tegishli raqamlangan sarlavhalarga ega;
  • tahrirlanadigan matnda;
  • barcha atama, belgi va qisqartmalar tushuntirilgan;
  • keraksiz takrorlarsiz bo‘lishi kerak.

Sarlavha, annotatsiya, kalit so‘zlar, asosiy matn, deklaratsiyalar, rasmlar, jadvallar, tenglamalar va adabiyotlar to‘liq taqdim etilishi kerak.

9. Sarlavha

Sarlavha:

  • qisqa;
  • mazmunli;
  • aniq;
  • mavzuga mos;
  • asosiy ilmiy hissani ifodalovchi bo‘lishi kerak.

Keraksiz qisqartma, formula, noodatiy belgi va umumiy iboralardan qochish kerak.

10. Mualliflar va tashkilotlar

Mualliflarning ismlari to‘liq va bir xil shaklda yoziladi.

Affiliatsiya:

Kafedra yoki bo‘lim, muassasa, shahar, pochta indeksi, mamlakat.

Kamida bir muallif mas’ul muallif sifatida belgilanadi.

ORCID ko‘rsatish tavsiya etiladi. Ismlar qo‘lyozma, OJS metama’lumotlari, ORCID va oldingi nashrlarda bir xil bo‘lishi kerak.

Mualliflikni o‘zgartirish barcha mualliflarning roziligi va yozma izohni talab qiladi.

11. Annotatsiya

Annotatsiya:

  • bitta abzas;
  • 200 so‘zdan oshmagan;
  • maqolani aniq aks ettiruvchi;
  • zaruratsiz manbalarsiz;
  • tushuntirilmagan qisqartmalarsiz;
  • asoslanmagan xulosalarsiz bo‘lishi kerak.

Tadqiqot maqolasida bir abzas ichida:

Background: muammo, ahamiyat, bilimdagi bo‘shliq va maqsad;

Methods: analitik, nazariy, sonli, hisoblash yoki eksperimental metodlar;

Results: asosiy natijalar;

Conclusions: xulosalar, ilmiy ahamiyat va amaliy qo‘llanish beriladi.

12. Kalit so‘zlar

Uchdan o‘ntagacha kalit so‘z beriladi.

Ular maqola mazmuniga mos, sohada keng qo‘llaniladigan va indekslashga yordam beradigan bo‘lishi kerak.

13. Tadqiqot maqolasi tuzilishi

Tadqiqot maqolasi:

  • Introduction;
  • Methods;
  • Results;
  • Discussion;
  • Conclusions;
  • Author Contributions;
  • Funding;
  • Ethics Approval;
  • Informed Consent and Consent for Publication;
  • Data Availability Statement;
  • Acknowledgements;
  • Conflicts of Interest;
  • AI Disclosure;
  • Nomenclature and Abbreviations;
  • References bo‘limlarini o‘z ichiga oladi.

Boshqa qo‘lyozma turlarining tuzilishi moslashtirilishi mumkin.

14. Introduction

Bo‘lim:

  • tadqiqotni keng ilmiy kontekstda taqdim etishi;
  • muammo va ahamiyatni tushuntirishi;
  • hozirgi tadqiqotlarni tanqidiy tahlil qilishi;
  • bilim yoki metodologiyadagi bo‘shliqni ko‘rsatishi;
  • maqsadni bayon qilishi;
  • asosiy ilmiy hissani tushuntirishi kerak.

Manbalar: [1], [2,3], [4–6].

15. Methods

Metodlar tadqiqotni baholash va takrorlash imkonini beradigan darajada tavsiflanadi.

Tegishli hollarda:

  • nazariy asoslar;
  • analitik va sonli metodlar;
  • hisoblash modellari;
  • tajriba dizayni;
  • material va namunalar;
  • uskuna;
  • dasturiy ta’minot va versiya;
  • boshlang‘ich va chegaraviy shartlar;
  • parametr va farazlar;
  • ma’lumot yig‘ish;
  • statistika;
  • validatsiya ko‘rsatiladi.

Eksperimental tadqiqotlar

O‘lchash noaniqligi, kalibrlash, takroriylik, namuna hajmi, sinovlar soni, nazorat shartlari va standartlar beriladi.

Sonli va hisoblash tadqiqotlari

Boshqaruvchi tenglamalar, modellar, sonli sxema, hisoblash sohasi, to‘r, yaqinlashish mezonlari, to‘r yoki vaqt qadami mustaqilligi, verifikatsiya, validatsiya va sezgirlik tahlili beriladi.

Ma’lumot, kod yoki materiallarga cheklovlar oshkor qilinadi.

16. Results

Natijalar:

  • aniq;
  • obyektiv;
  • qisqa;
  • mantiqiy tartibda;
  • tegishli sonli ma’lumotlar bilan beriladi.

Bir xil natijalarni matn, jadval va rasmda takrorlash tavsiya etilmaydi.

17. Rasmlar

Rasmlar:

  • matnda tartib bilan keltirilishi;
  • birinchi havola yaqinida joylashishi;
  • Figure 1, Figure 2 shaklida raqamlanishi;
  • rasm ostida izohga ega bo‘lishi;
  • aniq va o‘qiladigan bo‘lishi kerak.

Ko‘p qismli rasmlar (a), (b), (c) bilan belgilanadi.

Ilmiy mazmunni yashiruvchi yoki soxtalashtiruvchi manipulyatsiya taqiqlanadi.

18. Jadvallar

Jadvallar:

  • tahrirlanadigan;
  • tartib bilan raqamlangan;
  • matnda keltirilgan;
  • birinchi havola yaqinida;
  • yuqorisida nomga ega;
  • tushunarli ustun sarlavhalari bilan bo‘lishi kerak.

Izohlar va qisqartmalar jadval ostida tushuntiriladi.

19. Tenglamalar

Tenglamalar:

  • tahrirlanadigan;
  • qavs ichidagi arab raqamlari bilan raqamlangan;
  • matnda Equation (1) shaklida keltirilgan;
  • gapning bir qismi sifatida punktuatsiyaga ega;
  • izchil belgilar bilan yozilgan bo‘lishi kerak.

Teorema, lemma, ta’rif va isbotlar izchil raqamlanadi.

20. Discussion

Bo‘lim:

  • natijalarni maqsadga bog‘lab talqin qilishi;
  • oldingi tadqiqotlar bilan solishtirishi;
  • ilmiy va amaliy ahamiyatni tushuntirishi;
  • kuchli va zaif jihatlarni ko‘rsatishi;
  • natijalarni takrorlamasligi;
  • kelgusi yo‘nalishlarni ko‘rsatishi kerak.

21. Conclusions

Tadqiqot maqolasi uchun alohida Conclusions bo‘limi majburiy.

U:

  • maqsadga javob berishi;
  • asosiy natijalarni umumlashtirishi;
  • yangilik va ahamiyatni ko‘rsatishi;
  • amaliy qo‘llanishni bayon qilishi;
  • dalillarga asoslanishi kerak.

22. Mualliflarning hissasi

Ikki va undan ortiq muallifli maqolalarda CRediT Contributor Roles Taxonomy asosida bayonot beriladi.

Faqat tegishli rollar va mualliflarning bosh harflari kiritiladi.

Conceptualization, X.X. and Y.Y.; methodology, X.X.; software, X.X.; validation, X.X., Y.Y. and Z.Z.; formal analysis, X.X.; investigation, X.X.; resources, X.X.; data curation, X.X.; writing—original draft preparation, X.X.; writing—review and editing, X.X. and Y.Y.; visualization, X.X.; supervision, X.X.; project administration, X.X.; funding acquisition, Y.Y. All authors have read and agreed to the submitted version of the manuscript.

23. Moliyalashtirish

Barcha moliyaviy manbalar oshkor qilinadi.

This research received no external funding.

yoki

This research was funded by [FULL NAME OF FUNDER], grant number [XXX].

Moliyalashtiruvchining tadqiqotdagi roli ko‘rsatiladi.

24. Etik tasdiq

Ko‘pchilik nazariy va muhandislik tadqiqotlari etik tasdiqni talab qilmaydi.

Ammo insonlar, shaxsiy ma’lumotlar, inson materiallari, hayvonlar yoki nazorat talab qiladigan faoliyatda tasdiq zarur.

Ethics approval: The study was approved by [NAME OF ETHICS COMMITTEE OR AUTHORITY], approval/protocol number [XXX], date of approval [DATE].

Talab etilmasa:

Ethics approval: Not applicable.

25. Xabardor qilingan rozilik

Inson ishtirokidagi tadqiqotlarda:

Informed consent was obtained from all participants involved in the study.

Identifikatsiya qilinadigan materiallar uchun alohida nashr roziligi olinadi.

Talab etilmasa:

Informed consent and consent for publication: Not applicable.

26. Ma’lumotlarning mavjudligi

Har bir qo‘lyozmada Data Availability Statement bo‘lishi shart.

Repozitoriydagi ma’lumotlar

The data supporting the findings of this study are available in [REPOSITORY NAME] at [DOI, PERSISTENT IDENTIFIER, ACCESSION NUMBER, OR URL].

Asosli so‘rov asosida

The data supporting the findings of this study are available from the corresponding author upon reasonable request.

Cheklangan ma’lumotlar

The data are not publicly available due to [PRIVACY, CONFIDENTIALITY, LEGAL, COMMERCIAL, SECURITY, CONTRACTUAL, OR ETHICAL RESTRICTIONS].

Yangi ma’lumot yo‘q

No new data were created or analysed in this study. Data sharing is not applicable to this article.

27. Minnatdorlik

Mualliflik mezonlariga kirmaydigan texnik, ma’muriy, til, uskuna yoki material yordami ko‘rsatilishi mumkin.

Nomlari keltiriladigan shaxslar bunga rozilik bergan bo‘lishi kerak.

28. Manfaatlar to‘qnashuvi

Barcha moliyaviy, professional, institutsional va shaxsiy manfaatlar oshkor qilinadi.

The authors declare no conflicts of interest.

Moliyalashtiruvchi rol o‘ynamagan bo‘lsa, bu ham ko‘rsatiladi.

29. Sun’iy intellektdan foydalanish

SI vositalari muallif bo‘la olmaydi.

Mualliflar matn, manbalar, ma’lumotlar, hisob-kitoblar, rasmlar, etik talablar, originallik va xulosalar uchun to‘liq javobgardir.

SI vositalaridan jiddiy foydalanish oshkor qilinishi kerak. Imlo va grammatika tekshiruvi, odatda, deklaratsiya talab qilmaydi.

30. Nomenklatura, qisqartmalar va birliklar

Belgilar, parametrlar va qisqartmalar birinchi qo‘llanishida tushuntiriladi.

Ko‘p belgi ishlatilsa, alohida Nomenclature and Abbreviations bo‘limi beriladi.

Butun maqolada SI birliklari ishlatiladi.

31. Qo‘shimcha materiallar

Qo‘shimcha materiallar:

  • ma’lumotlar;
  • rasmlar va jadvallar;
  • video va audio;
  • kod;
  • modellar;
  • protokollar;
  • texnik hujjatlarni o‘z ichiga olishi mumkin.

Ularning aniqligi, mualliflik huquqi, maxfiyligi va etik muvofiqligi uchun muallif javobgardir.

32. Adabiyotlar

Adabiyotlar Zotero uslubida tayyorlanadi:

AMA Manual of Style 11th edition (brackets)

Manbalar matnda birinchi uchrash tartibida raqamlanadi:

[1], [2,3], [4–6]

Jurnal nomlari ISO 4:1997 bo‘yicha qisqartiriladi.

DOI:

https://doi.org/xx.xxxx/xxxxx

Misollar

Jurnal maqolasi

[1] Author AA, Author BB. Title of the article. Abbreviated Journal Title. 2024;25(3):142–149. https://doi.org/xx.xxxx/xxxxx.

Kitob bobi

[2] Author AA. Title of the book chapter. In: Editor AA, Editor BB, eds. Book Title. 2nd ed. Publisher; 2023:32–58.

Kitob

[3] Author AA, Author BB. Book Title. 3rd ed. Publisher; 2022.

Nashrga qabul qilingan maqola

[4] Author AA, Author BB. Title of the article. Abbreviated Journal Title. In press.

Konferensiya materiali

[5] Author AA, Author BB, Author CC. Title of the conference paper. In: Proceedings of the Name of the Conference; Day–Day Month Year; City, Country. Publisher; 2025:45–52. https://doi.org/xx.xxxx/xxxxx.

Dissertatsiya

[6] Author AA. Title of the Thesis. PhD thesis. Name of University; 2024.

Veb-sayt

[7] Author or Organization Name. Title of the Webpage. Published Month Day, Year. Updated Month Day, Year. Accessed Month Day, Year. URL.

33. Kirill yozuvidagi manbalar

Kirill yozuvidagi manbalar lotin alifbosiga transliteratsiya qilinadi.

Muallif ismlari rasmiy lotin yozuvida beriladi. Rasmiy shakl bo‘lmasa, ISO 9:1995/Amd 1:2024 qo‘llaniladi.

Sarlavhadan keyin inglizcha tarjima kvadrat qavsda beriladi. Manba tili:

(In Russian)

yoki

(In Uzbek)

shaklida ko‘rsatiladi.

34. Mualliflik huquqi va litsenziya

Mualliflik huquqi mualliflarda qoladi.

Maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International — CC BY 4.0 asosida nashr qilinadi.

Litsenziya muallif va dastlabki nashr ko‘rsatilgan holda nusxalash, tarqatish, moslashtirish va tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beradi.

35. Nashr to‘lovlari

Qo‘lyozma topshirish va taqriz uchun to‘lov olinmaydi.

Standart APC:

Har bir qabul qilingan maqola uchun 100 AQSh dollari

APC faqat yakuniy qabuldan keyin qo‘llanadi va qarorga ta’sir qilmaydi.

2026-yil 1-yanvardan 31-dekabrgacha qabul qilingan maqolalar uchun APC jurnal ta’sischisi tomonidan to‘liq qoplanadi. Mualliflar to‘lov qilmaydi va alohida imtiyoz arizasi bermaydi.

36. Qo‘lyozmani tuzatish

Tuzatish so‘ralganda:

  • yangi versiya;
  • har bir izohga batafsil javob;
  • o‘zgarishlar tavsifi;
  • bajarilmagan tavsiyalarga asos taqdim etiladi.

Tuzatilgan versiya qabulni kafolatlamaydi.

37. Korrektura va nashr

Qabuldan keyin:

  • texnik tahrir;
  • matn tahriri;
  • formatlash;
  • sahifalash;
  • metama’lumotlarni tekshirish;
  • manbalarni tekshirish;
  • PDF va onlayn versiya tayyorlash bajariladi.

Mas’ul muallif korrekturani tekshiradi.

Bu bosqichda katta mazmuniy o‘zgarishlar kiritilmaydi.

38. Nashrdan keyingi tuzatishlar

Mualliflar muhim xato yoki etik muammo aniqlasa, darhol tahririyatga xabar berishi kerak.

Jurnal tuzatish, xavotir bildirish, qaytarib olish yoki boshqa yangilanishni e’lon qilishi mumkin.

39. Maxfiylik

Ismlar, elektron pochta, tashkilotlar, ORCID va boshqa ma’lumotlar tahrir, taqriz, nashr, indekslash, DOI va arxivlash maqsadlarida ishlatiladi.

Ma’lumotlar jurnalning Maxfiylik bayonoti asosida qayta ishlanadi.

40. Aloqa ma’lumotlari

Tahririyat
Uzbek Journal "Problems of Mechanics"
Elektron pochta: instmechofficial@gmail.com

Ushbu yo‘riqnoma 2026-yil 1-avgustdan kuchga kiradi.


ISSN 2010-7250 (Online)